Posty

Wyświetlanie postów z kwiecień, 2017

Moc pytań

Obraz
Każdy z nas choć może nie zdaje sobie sprawy prowadzi w swej głowie wewnętrzny dialog. W gruncie rzeczy nasze myślenie przebiega w postaci procesu pytanie-odpowiedź. Kiedy utkniemy w martwym punkcie jest rzeczą naturalną, że szukamy odpowiedzi i rozwiązań.   Marilee Adams w swej książce „Myślenie pytaniami" przekonuje nas, że by znaleźć rozwiązanie naszych problemów najpierw musimy zmienić nasze pytania, inaczej będziemy w kółko powtarzać te same stare nieprzydatne odpowiedzi.
Myślę, że to jest właśnie istota coachingu. Nowe pytania, które do nas docierają i rodzą nowe odpowiedzi.
Zmiana wewnętrznego dialogu to proces.  Najpierw identyfikujemy pytania jakie sobie zadajemy. Potem szukamy innych, nowych i na nie odpowiadamy.
Gdy zadajemy sobie pytanie : „Dlaczego zawsze zawalam robotę?” poczujemy się przygnębieni i pomniejszymy swoją wiarę w siebie. Gdy zaś zadajemy pytanie: „Dlaczego wszyscy wokół mnie są tacy tępi i irytujący?” poczujemy się rozzłoszczeni, rozdrażnieni, wrogo nasta…

Intuicja czy analiza? Jak podejmować decyzje ?

Obraz
Wielokrotnie w ciągu dnia musimy podejmować różne decyzje. Czasami są to one błahe, a czasami nasz wybór wiąże się poważnymi konsekwencjami. Czy lepiej jeśli kierujemy się „sercem” czy może „mózgiem”? Co jest skuteczniejsze analiza, logika czy intuicja? Malcolm Gladwell  w książce  „Błysk, potęga przeczucia” dzieli się z nami wnioskami ze swoich badań.
Przy podejmowaniu decyzji możemy zdecydować się na podejście logiczne-rozumowe.  Świadomie analizujemy zdobytą wiedzę i znajdujemy najkorzystniejsze rozwiązanie. By efektywnie przeprowadzać ten proces potrzebujemy mnóstwa danych i czasu. Jeśli zdecydujemy się skorzystać z intuicji wybieramy znacznie szybszą opcję, ale nie jesteśmy świadomi procesu. Tam gdzie czas jest niezwykle ważny intuicja jest naszym sprzymierzeńcem. Za dużo danych utrudnia nam podjęcie decyzji.  Ten efekt zaobserwowano na ostrym dyżurze. Lekarze, którzy przeprowadzili mnóstwo badań mieli później problem z postanowieniem szybkiej diagnozy czy pacjent zagrożony jest atak…

Rozwój – czyli wejście na wyższy poziom gry

Obraz
Nauka nowych umiejętności nie przychodzi nam łatwo. Jak szybciej ją opanować?
Jak wytrwać gdy zdecydujemy się coś zmienić w naszym życiu?
Dziś chciałabym przedstawić to, co zainspirowało mnie w książce „Jednominutowy menadżer - zarządzanie samym sobą” Kena Blancharda i Susan Fowler.


Każdy z nas przechodzi w życiu przez proces zmian. Niektórym rozwój osobisty wydaje się wręcz konieczny, w myśl zasady: „Ewoluuj lub giń”. Nauka płynąca z proponowanej przeze mnie lektury, pozwala „oswoić” ten proces i podpowiada czego potrzebujemy, by przechodzić go szybciej.
Autorzy wyróżnili 4 etapy, które wiążą się z rozwojem. Ich znajomość pomoże zrozumieć co się z nami dzieje, gdy uczymy się jakieś nowej umiejętności.
Otóż wszyscy zaczynamy od Entuzjastycznego Początkującego. Chcemy wówczas nauczyć się czegoś nowego, czegoś, co pomoże nam odnieść sukces lub rozwiąże nasze problemy. Niewiele umiemy, charakteryzujemy się więc niskim poziomem kompetencji, ale bardzo mocno chcemy, a zatem nasz poziom zaangażo…

Pozytywne emocje a szczęście

Obraz
By czuć się bardziej szczęśliwą osobą trzeba podjąć wysiłek. Trzeba zatroszczyć się o pozytywne emocje tak, jak dobry ogrodnik pielęgnuje kwiaty. Nawet jeśli nie umiemy tego robić w sposób naturalny, to możemy się nauczyć. Martin  Seligmann w książce „Prawdziwe szczęście” ma dla nas kilka podpowiedzi.



Pokazuje, że kultywowanie wdzięczność i przebaczenia to 2 sposoby by mieć pozytywne uczucia w kontekście przeszłości. Wdzięczność sprawia, że doceniamy dobre wydarzenia i delektujemy się nimi.  W moim przypadku świetnie sprawdziło się „ćwiczenie wdzięczności” . Polega ona tym by codziennie, przed pójściem spać wymienić 3 rzeczy (wydarzenia, ludzi, przedmioty - tu pełna dowolność) za które jestem wdzięczna w tym konkretnym dniu.
Przebaczenie pozbawia złe wydarzenia mocy napełniania nas goryczą. Mi pomaga przekonanie, że każdy z ludzi jest istotą niedoskonałą, która popełnia błędy. Każdy z nas ewolucyjnie jest „zaprogramowany by przetrwać” więc egoizm, dbanie o własne interesy  jest tego natu…

Negatywne emocje a szczęście

Obraz
Wielu z nas chciałoby nie odczuwać negatywnych emocji. Wydaje się nam, że dopiero wtedy bylibyśmy szczęśliwi, ale takie przekonanie jest utopią. Nasze emocje przypominają pogodę, czasami świeci słońce, a czasami pada deszcz. Zarówno słońce jak deszcz jest potrzebny. Każdy z nas czasami się boi, smuci czy wpada w gniew. Nie ma człowieka, który odczuwałby jedynie pozytywne emocje. Emocje negatywne są nam potrzebne.   W książce „Prawdziwe szczęście” Martina Seligman pokazuje jak emocje wpływają na nasze poczucie szczęścia. Z przeprowadzonych przez autora badań wynika, że o tym czy czujemy się szczęśliwi decyduje stosunek odczuwanych przez nas pozytywnych emocji do negatywnych. Jeśli więcej odczuwamy emocji pozytywnych to mówimy, że jesteśmy szczęśliwi.  Innymi słowy nie chodzi o to by się nie bać, nie smucić czy gniewać, ale o to by pielęgnować pozytywne emocje takie jak radość, spełnienie, akceptację itp. Jeśli będziemy je pielęgnować, poświęcaj im więcej czasu to tym samym będziemy je od…

Słowo

Obraz
„Na początku było słowo a słowo było u Boga i bogiem było słowo” ten cytat z ewangelii św. Jana mógłby być dziś wstępem do podręcznika psychologii poznawczej.


Wraz z pojawieniem się języka ludzi mózg zaczął inaczej odbierać rzeczywistość. Myśli czyli niewypowiedziane słowa mają w istocie boską moc, mogą kreować fantastyczne światy. Tylko niemowlęta, bo one nie znają jeszcze języka widzą świat wiernie, tzn. w ich „głowach” są jedynie rzeczywiste obiekty. Dorośli i starsze dzieci  mogą całkowicie zignorować obiektywną rzeczywistość i na podstawie myśli wyobrazić sobie coś czego aktualnie nie ma.  Mózg nie odróżnia wyobrażeń i fantazji opartych na języku od oczywistych faktów. To oznacza, że nie musimy być w rzeczywistość zaatakowani przez tygrysa, jeśli to sobie dokładnie wyobrazimy, nasz mózg zareaguje tak samo jak na realne zagrożenie. Każdy z nas, choć nie wszyscy zdają sobie z tego sprawę prowadzi nieustanie wewnętrzny dialog.

Maxie C. Maultsby  w książce „ Racjonalna teoria zachowan…

Szkodliwe programy mentalne

Obraz
Często nie zdajemy sobie sprawy z faktu, że w naszej głowie toczy ciągły dialog wewnętrzny. Powtarzamy nasze myśli tak długo, aż utworzymy całe „programy mentalne”. Budujemy nasz własny system przekonań.  Tak, jakbyśmy pisali program komputerowy - systematycznie, linijka po linijce, nie uświadamiając sobie tego. Po jakimś czasie „program” jest zainstalowany w naszej głowie, a my doświadczamy skutków jego działania. Może się on składać z przekonań : „ Dam radę”, „Jestem super”, „Ludzie mi pomogą”, ale mogą też pojawić się kody: „Świat jest niebezpieczny” „Trzeba liczyć tylko na siebie” „Jestem słaby”. Pod wpływem tych myśli doświadczamy różnych emocji i zachowujemy się zgodnie z tym w co wierzymy. Tak tworzymy nawyki emocjonalne i dzień po dniu je utrwalamy. Czasami świetnie nam służą i pomagają w życiu, a czasami niestety są dla nas szkodliwe.

Maxie C. Maultsby  w książce „Racjonalna teoria zachowania” podpowiada nam jak zmienić program, który nam utrudnia życie. Najważniejsze jest uświ…

Zwierzaczek w każdym z nas

Obraz
Wszyscy jesteśmy istotami emocjonalnymi. W psychologii ta część funkcjonowania naszego mózgu czasami metaforycznie nazywana jest częścią mózgu ssaka. Przyjrzymy się zatem wspólnym obszarom naszej struktury emocjonalnej.
W książce „Paradoks Szympansa” autor Steven Peters opisuje nasz system emocjonalny dostrzegając wiele analogii do naszego wspólnego przodka – szympansa.


Mechanizmy emocjonalne „zlokalizowane” są w naszym mózgu w płacie limbicznym. Ten „szympans” w naszym mózgu może więc podejmować bardzo szybkie decyzje. Skupia się na uczuciach. „Szympans” wysnuwa wnioski na podstawie pierwszego wrażenia oraz zakodowanych wcześniej schematów, bez analizy faktów.
Rozumowanie logiczne charakterystyczne dla ludzi jest procesem znacznie wolniejszym. Za nie odpowiada inna część mózgu - płat czołowy.
W obliczu zagrożenia w naszym mózgu pojawiają się bardzo silne emocje, które zmuszają nas do szybkiej decyzji – atak, ucieczka czy stupór. Wtedy odzywa się w nas „szympans” i działamy w oparciu o in…

Emocje a temperament

Obraz
Wszyscy jesteśmy do siebie podobni i zarazem każdy z nas jest inny. Czy ta sama zasada obowiązuje w świecie emocji? Czy znamy nasz temperament? Czy umiemy stosować rozwiązania, które są z nim zgodne?


W książce  „W harmonii z emocjami” Melryn Kinder pokazuje nam nieco inną perspektywę patrzenia na nasze emocje niż popularna psychologia pozytywna.
Podkreśla, że jesteśmy różni pod względem struktury emocjonalnej, mamy różne temperamenty. Nikt nie jest idealny. Każdy temperament ma swoją ciemną stronę. Zamiast dążyć do doskonałości lepiej jest  „współgrać” ze swoją naturą.  Pamiętajmy, że emocje są dla nas informacjami. Nie można ich kontrolować. Można natomiast nauczyć się traktować je z należytą troską czyli wyciągać wnioski. Autorka prezentuje 4 typy temperamentów biorąc pod uwagę kryterium wewnętrznego pobudzenia (wysokie lub niskie) oraz sposób działania (ekstrawertyczny lub introwertyczny). Przedstawiciel każdego z nich ma tendencje do innego reagowania na otaczający go świat i inne metod…

Radość jako test

Obraz
Każdy z nas ma swoje zalety jak i wady. Nie ma ludzi idealnych.W pewnych sytuacjach posiadanie pewnych cech, przynosi nam ewidentne korzyści, gdy w innych z tego samego powodu możemy ponieść porażkę. Przykładowo w chwilach zagrożenia, w kryzysie świetnie sprawdza się osoba, która ma dyktatorski/represyjny styl działania. Podczas pożaru ktoś, kto wydaje rozkazy nadaje wyraźny kierunek działania i łagodzi lęk. Nie ma wtedy czasu na dialog, wspólną debatę. Jednak ten sam styl działania, gdy zmiany wymagają nowej wizji zabija kreatywność.

Książka „Naturalne przywództwo Odkrywanie mocy inteligencji emocjonalnej” Daniela Goleman Richarda Boyatzis Anni Mc Kee podpowiada nam między innymi jak pracować na własnym rozwojem uwzględniając tym, kim jesteśmy.
Według autorów kluczowym elementem rozwoju jest inteligencja emocjonalna. Obejmuje samoświadomość, samokontrolę, świadomość społeczną i zarządzanie relacjami. 
Fundamentem jest samoświadomość. To dzięki niej możemy rozpoznać, jakie emocje nami k…

„Właściwa” motywacja

Obraz
„ Zacznij od robienia tego, co konieczne; potem zrób to, co możliwe; nagle odkryjesz, że dokonałeś niemożliwego”. Św. Franciszek z Asyżu


Czasami jakaś idea dojrzewa w nas powoli. Wprawdzie zostaje przez nas zrozumiana na poziomie intelektu, ale nie przebija się  głębiej i w efekcie nic z tego nie wynika. Zostaje tylko jedną ze złotych myśli, których tak wiele jest teraz na FB. Tak było ze mną w przypadku motywacji.
Dawno temu zapoznałam się z prawem Yerkesa-Dodsona, które w uproszeniu mówi,że w miarę jak rośnie pobudzenie emocjonalne, coraz łatwiej jest wykonywać daną czynność, ale tylko do pewnego poziomu. Później następuje już wyłącznie spadek efektywności. Innymi słowy, potrzebujemy „odpowiedniego” poziomu motywacji, by działać skutecznie. Gdy chcemy zdać egzamin i uczymy się do niego, zarówno za niska, jak i za wysoka motywacja nie będzie nam służyć. Jeśli mamy za niską motywację, to zwyczajnie nie chce nam się ego robić. Jeśli za wysoką, to zaczynamy się stresować, nauka przychodzi …

Porażka – to boli

Obraz
Gdybyśmy byli sztuczną inteligencją, to każda porażka byłaby dla nas po prostu czystą informacją – podjęte działanie nie przynosi spodziewanych rezultatów, należy więc przeanalizować przyczyny i dokonać stosownej korekty. Niestety będąc istotami emocjonalnymi, kiedy ponosimy porażkę, doświadczamy też negatywnych emocji takich jak rozczarowanie, smutek, strach, lęk, gniew, wstyd, poczucie winy. 

By złagodzić nasz ból związany z porażką stosujemy podświadomie liczne techniki. Problem w tym, że często robimy to automatycznie, na podstawie naszych wcześniejszych, czasami sięgających aż dzieciństwa, doświadczeń. Nie zdając sobie sprawy z istnienia tych mechanizmów i reagując nawykowo, nadużywamy ich i popadamy jeszcze w większe kłopoty niż te, które wynikałyby jedynie z sytuacji, w której doświadczyliśmy porażki.  
Paweł Fortuna w książce „Pozytywna psychologia porażki” dogłębnie analizuje temat porażki i omawia szczegółowo wspomniane mechanizmy.
Mechanizmy obronne, jak sama nazwa wskazuje, s…

Uważność lekiem na stres

Obraz
Wielu z nas chciałoby wziąć pigułkę na ból emocjonalny, która rozwiązałaby wszystkie nasze problemy. Niestety coś takiego nie istnieje. Tak, jak najskuteczniejszą metodą zachowania smukłej sylwetki jest zdrowa dieta i ruch, tak w przypadku stresu najlepiej się sprawdza świadomy wysiłek potrzebny do osiągnięcia wewnętrznego spokoju. Trzeba się nauczyć się pracować ze z stresem i bólem.  Nie uciekniemy od problemów. Zawsze jakieś będą w naszym życiu. Jeśli będziemy starć się uniknąć stresu za wszelką cenę to albo odgrodzimy się od prawdziwego życia albo uzależnimy od „znieczulaczy”. Gdy ucieczka i unikanie wejdą nam w nawyk to nasze problemy zaczną się mnożyć w postępie geometrycznym.
Jon Kabat Zinn w książce „ Życie piękna katastrofa” proponuje nam program praktykowania uważności. Autor prowadzi klinikę medyczną przy Uniwersytecie Michigan. Lekarze kierują do niej ludzi, którzy cierpią na różne choroby, od chronicznych bóli głowy, kręgosłupa, po choroby serca, raka. W klinice stresu pac…

Naukowiec versus Artysta

Obraz
Różnice kulturowe wpływają na nasze podejście do życia i postrzeganie świta. Często nie zdajemy sobie sprawę jak nasze otoczenie oddziałuje na nas i nasz sposób myślenia. Wiele zagadnień to dla nas oczywista oczywistość i potrzeba się zatrzymać, przyjrzeć i poświęcić chwilę refleksji by zdać sobie sprawę, że inni ludzie widzą te kwestie zupełnie inaczej.

Kultura zachodu a kultura wschodu to takie zderzenie dwóch światów.



Ludzie zachodu to metaforycznie naukowcy. Posługują się intelektem. Chcą zrozumieć świat badając go i posługując się logiką. Szukają związków przyczynowo skutkowych. By zrozumieć czym jest kwiat wyrwą go z korzeniami, wsadzą pod mikroskop, potraktują odczynnikami. Dzięki temu podejściu stworzyli cywilizację opartą na zaawansowanej technologii oraz  dynamiczną gospodarkę. Przyświeca im idea: Ziemia ma służyć człowiekowi. Dzięki takiemu podejściu wpływają, kreują rzeczywistość.




Ludzie wschodu to metaforycznie artyści. Oni kładą akcent na kreowanie swojego życia poprzez os…